Powiat Rypiński położo­ny jest we wschodniej czę­ści województwa kujawsko-pomorskiego, na historycz­nych terenach Ziemi Dobrzyń­skiej, pomiędzy Wisłą, Drwę­cą, a Skrwą. Swoim obszarem obejmuje 587 km2, które we­dług danych Głównego Urzędu Statystycznego z 2016 roku zamieszkuje 44 234 mieszkań­ców. W skład administracyjny powiatu wchodzą: miasto Ry­pin oraz gminy: Brzuze, Rogo­wo, Rypin, Skrwilno oraz Wąpielsk.


Mapa administracyjna Powiatu Rypińskiego

Powiat Rypiński należy do najstarszych jednostek samorządowych w kraju. Pierwsze wzmianki o powiecie pochodzą już z XIV w., natomiast Kasztelania Rypińska datowana jest od XI wieku. Prawa miejskie Rypin otrzymał w roku 1345. Od najdawniejszych czasów krzyżowały się tutaj różne szlaki handlowe, dzięki czemu Rypin stał się głównym ośrodkiem gospodarczym, społecznym i kulturalnym Ziemi Dobrzyńskiej. 


Dane statystyczne z 2016 roku 

Wyjątkowe ukształtowa­nie terenów powiat zawdzię­cza trzem różnorodnym for­mom: Pojezierzu Dobrzyń­skiemu, Równinie Urszulewskiej oraz Dolinie Drwęcy. Krajobraz powiatu jest typo­wo polodowcowy, znajduje się tu 25 je­zior o wielkości powy­żej 1 ha. Jedną z najważniejszych form pozostałych po okresie zlodowacenia są Drumliny Zbójeńskie. Mają one formę wydłużonych, bochenkowatych pagórków, które osiągają wysokość od kilku do kilkunastu metrów oraz długość na­wet do kilkuset metrów. Pomiędzy drumlinami ciągną się podmokłe obniżenia terenu, z oczkami wodnymi i torfowiskami. By chro­nić tę rzadką formę terenu utworzono obszar chronionego krajobrazu „Drumliny Zbójeńskie". Obszarem chronionego krajobrazu jest również Dolina Drwęcy, która ze względu na czystość wód i występowanie ryb łososiowatych (tj. łoso­si, troci i pstrąga) została objęta ochroną rezer­watową. Na granicy Drwęcy i wysoczyzny po­łożony jest rezerwat ścisły „Tomkowo", w któ­rym to znajdują się rzadkie skupiska wyspowe modrzewia polskiego. Najstarsze z drzew mają ok. 200 lat i obwód od 234 do 305 cm. 

 
 Jezioro Ruda                                                                               Rzeka Drwęca

We wschodniej i południowej części po­wiatu znajdują się kolejne obszary chronio­ne. „Źródła Skrwy", które składają się z roz­ległych obszarów leśnych oraz torfowo - bagiennych, o łącznej powierzchni 5.178 ha. Te­ren ten stanowi również korytarz migracyj­ny zwierząt. Drugi z nich, rezerwat „Okalewo" ma powierzchnię 5,28 ha i powstał dla ochrony naturalnego środowiska świerka po­spolitego. Obie formy w 2006 roku zostały włączone do fundacji „Zielone Płuca Polski".

Lesistość obszaru powia­tu kształtuje się na poziomie 19,5%, głównie w południo­wej i wschodniej części po­wiatu (gmina Rogowo i Skrwil­no) oraz wzdłuż Doliny Drwęcy w północnej części. Dominu­ją drzewostany iglaste, z prze­wagą sosny zwyczajnej. W la­sach liściastych najczęściej spotykane gatunki to dąb, ol­cha i brzoza. Bogate zróżni­cowanie przyrodnicze zapew­nia schronienie wielu gatun­kom zwierząt, również łownym m.in. danielom, sarnom, dzi­kom, zającom, lisom.

 
Park dworski w Skrwilnie                                                          Równiny krajobraz powiatu